Waarom vele psychologen de privacy van cliënten niet meer kunnen waarborgen!

Is het echt waar dat vele psychologen de privacy van cliënten niet meer kunnen waarborgen? Ja, helaas wel en dat is heel zorgelijk! We hebben als psychologen onze geheimhoudingsplicht, hoe kan het dan dat vele psychologen de privacy van cliënten niet meer kunnen waarborgen ook al zouden ze dat waarschijnlijk wel willen?

Per 1 januari 2014 geldt een wettelijke verplichting voor GGZ instellingen en de vrijgevestigde GZ psychologen, psychotherapeuten en eerstelijnspsychologen om gegevens van cliënten en de gevolgde behandeling periodiek aan te leveren aan het landelijke DBC-Informatiesysteem (DIS). Het DIS bevat o.a. informatie over de geleverde geestelijke gezondheidszorg die betaald wordt vanuit de zorgverzekeringswet.

Het DIS verstrekt de gegevens aan een vijftal publieke organisaties: het ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit, het College voor Zorgverzekeringen, het Centraal Bureau voor de Statistiek en DBC Onderhoud. Tevens kunnen de gegevens ook op aanvraag aan derden worden verstrekt.

‘Volgens Zembla is de privacy van gegevens bij DIS niet afdoende beschermd. De bestanden in DIS zijn gepseudonimiseerd; naam en adres worden niet opgeslagen, maar wél de diagnose-en behandelinformatie, het postcodegebied, leeftijd en geslacht van de patiënt. Maar het Centraal Bureau voor de Statistiek kan door het koppelen van diagnose-informatie aan persoonsgegevens achterhalen wie welke medische behandeling heeft gehad. Het College Bescherming Persoonsgegevens noemde al in 2006 DIS ‘een van de meest risicovolle verwerkingen van ons land’.

De groep psychologen die nu de cliënten gegevens wettelijk moet aanleveren bij DIS en daardoor de privacy niet kan waarborgen wil dit natuurlijk niet. Ze hebben dan ook een oplossing proberen te vinden door de cliënt een privacy-verklaring te laten ondertekenen waardoor ze veel privacy gevoelige informatie van cliënten niet meer hoeven te verstrekken aan het DIS. Helaas is het de ervaring nu dat het in vele gevallen toch geen garantie biedt voor de privacy omdat vele verzekeraars bijvoorbeeld niet tot vergoeding over willen geen zonder de behandelinformatie.

Een cliënt komt vaak met problemen en vragen bij een psycholoog die ze nog nooit eerder hebben gedeeld met anderen, die erg pijnlijk zijn en waarvoor ze zich regelmatig schamen. Om deze informatie te kunnen en durven delen is er een vertrouwensband nodig. Die wordt voor een groot deel opgebouwd doordat er een garantie is dat de privacy van de persoonlijke informatie gewaarborgd is. Een psycholoog heeft een geheimhoudingsplicht waardoor de privacy ook gewaarborgd kan worden. Maar door een wettelijke verplichting die schijnbaar zwaarder weegt dan de geheimhoudingsplicht mag het beroepsgeheim geschonden worden. Dit heeft een grote en negatieve invloed op de geestelijke gezondheidszorg. Cliënten zullen niet alles meer durven vertellen waardoor een adequate behandeling bemoeilijkt wordt. Of potentiële cliënten gaan niet meer naar een psycholoog. Waardoor er landelijk gezien een toename zal zijn van mensen met psychische klachten met alle gevolgen van dien!

Maar deze wetgeving en vooral de negatieve gevolgen ervan, schending van de privacy en de geheimhoudingsplicht wordt niet echt publiekelijk gemaakt, dat geeft te denken! De negatieve gevolgen zijn daarom tot nu ook nog niet zo groot als ik zou verwachten.

Gelukkig is er nog wel een alternatief, de psycholoog die niet onder deze wettelijke verplichting valt en vergoed wordt vanuit de aanvullende zorgverzekering. Ik val zelf onder deze groep psychologen en ben gelukkig vrij van deze ridicule wetgeving omdat ik er bewust voor heb gekozen niet het gebaande pad van vervolgstudies voor psychologen te lopen. Daarom kan ik de privacy wel waarborgen en werken volgens de geheimhoudingsplicht.

Ik vind het uiterst belangrijk om de privacy van cliënten te waarborgen en als ik onder de groep psychologen zou vallen die de privacy niet kunnen waarborgen van hun cliënten zou ik er niet aan mee werken! Deze wettelijke verplichting om privacy gevoelige gegevens van cliënten aan te leveren aan het DIS is in mijn ogen een ridicule verplichting! Big Brother is watching you!

De potentiële cliënten die wel op de hoogte zijn vinden deze wettelijke verplichting dan ook een zorgelijke ontwikkeling en kiezen er bewust voor om af te zien van vergoeding vanuit de basisverzekering, zodat hun gegevens niet worden aangeleverd bij het DIS en niet worden verspreid naar publieke organisaties of derden.